कोल्हापूर (प्रतिनिधी) : शिक्षणतज्ज्ञ आणि समाजासाठी आपले आयुष्य वेचलेले पद्मश्री डॉ. ज्ञानदेव यशवंतराव पाटील (डी. वाय. पाटील) यांनी वयाच्या ९१ व्या वर्षी अखेरचा श्वास घेतला आहे. सोमवारी कोल्हापूर येथे त्यांची प्राणज्योत मालवली. दीर्घकाळापासून आजारी असलेल्या डॉ. पाटील यांच्यावर रुग्णालयात उपचार सुरू होते, मात्र उपचारादरम्यान त्यांची झुंज अपयशी ठरली. त्यांच्या जाण्याने केवळ शिक्षण क्षेत्रच नाही, तर संपूर्ण राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात मोठी शोककळा पसरली आहे.
केवळ महाराष्ट्रातच नव्हे, तर देशात एक ‘शिक्षणसम्राट’ म्हणून त्यांची ओळख होती. डी. वाय. पाटील ग्रुपची स्थापना करून त्यांनी राज्यभरात अनेक महाविद्यालये आणि रुग्णालये उभी केली. त्यांचे हे कार्य शिक्षण, आरोग्य आणि सामाजिक क्षेत्रात मोठे योगदान देणारे ठरले आहे. ज्ञानाची गंगा तळागाळापर्यंत पोहोचवण्याचे त्यांचे स्वप्न या संस्थांच्या माध्यमातून खऱ्या अर्थाने साकार झाले.
डी. वाय. पाटील यांचा जन्म २२ ऑक्टोबर १९३५ रोजी झाला होता. केवळ शिक्षण क्षेत्रच नाही, तर राजकारणातही त्यांचा दबदबा होता. १९५७ ते १९६२ या काळात त्यांनी कोल्हापूरचे महापौरपद भूषवले होते. पुढे १९६७ ते १९७२ या दरम्यान ते पन्हाळा विधानसभा मतदारसंघातून निवडून आले होते. मात्र, १९७८ च्या निवडणुकीत त्यांना पराभवाला सामोरे जावे लागले, त्यानंतर त्यांचा राजकारणातील सक्रिय सहभाग कमी झाला.
राजकारणातून काहीसे दूर गेले असले तरी, त्यांची प्रशासकीय कारकीर्द उल्लेखनीय होती. त्यांनी बिहार, त्रिपुरा आणि पश्चिम बंगाल या राज्यांचे राज्यपाल म्हणूनही अत्यंत प्रभावीपणे जबाबदारी पार पाडली होती.
त्यांच्या निधनाने राज्याने एक दूरदृष्टी असलेला नेता आणि समाजसुधारक गमावला आहे. त्यांचे कार्य आणि विचार त्यांच्या शिक्षण संस्थांच्या माध्यमातून कायम जिवंत राहतील. त्यांच्या निधनाबद्दल अनेक राजकीय व सामाजिक क्षेत्रातील दिग्गजांनी तीव्र दुःख व्यक्त केले आहे.
(पत्रकाराचे मत: डी. वाय. पाटील यांनी शिक्षण आणि आरोग्य क्षेत्रात केलेले कार्य समाजासाठी अत्यंत मोलाचे आहे. त्यांच्या जाण्याने निर्माण झालेली पोकळी भरून काढणे कठीण आहे. त्यांच्या कार्याचा वारसा पुढे चालवणे हीच त्यांना खरी श्रद्धांजली ठरेल.)
